Automatische Transmissie Beperkingen Update 2026: Belangrijke Wijzigingen voor Motorrijders

Per 1 januari 2026 treden er belangrijke technische wijzigingen in werking in het 'Reglement rijbewijzen' met betrekking tot de automatische transmissie beperkingen (code 78) voor de rijbewijscategorieën A1, A2 en A. Deze aanpassingen hebben directe gevolgen voor rijscholen, instructeurs en aankomende motorrijders in Nederland.

Wat is Code 78?

Code 78 op een motorrijbewijs geeft aan dat de houder alleen voertuigen met een automatische transmissie mag besturen. Tot nu toe gold deze restrictie voor verschillende motorrijbewijscategorieën, maar de nieuwe regelgeving brengt belangrijke nuances aan.

Belangrijkste Wijzigingen per 1 januari 2026

De aanpassingen in het Reglement rijbewijzen zoals vastgesteld door de Rijksoverheid brengen de volgende veranderingen met zich mee:

Voor Categorie A1 (Lichte Motoren)

Nieuwe flexibiliteit: Leerlingen die examen doen op een motor met automatische transmissie krijgen nog steeds code 78, maar de toepassing wordt technisch verduidelijkt
Praktijkexamen: De eisen voor het praktijkexamen blijven grotendeels gelijk, maar er komen aanvullende richtlijnen voor de beoordeling
Overstappen: Duidelijkere procedures voor het verwijderen van code 78 door middel van een aanvullend examen

Voor Categorie A2 (Middelzware Motoren)

Harmonisatie: Betere afstemming met Europese regelgeving rond automatische transmissies
Omscholing: Versoepelde mogelijkheden voor rijscholen om cursisten om te scholen van automatisch naar handgeschakeld
Examenvoertuigen: Uitgebreidere lijst van goedgekeurde automatische motorvoertuigen voor het CBR-examen

Voor Categorie A (Zware Motoren)

Technische update: Modernisering van de definitie van 'automatische transmissie' om nieuwe technologieën te omvatten
Direct toegang: Aanpassingen in de directe toegangsroute voor rijbewijshouders die al code 78 hebben
Praktische implicaties: Verduidelijking welke moderne transmissiesystemen onder de restrictie vallen

Gevolgen voor Rijscholen

Lesmateriaal en Voertuigen

Rijscholen moeten zich voorbereiden op deze wijzigingen:

Investering: Mogelijk aanschaf van nieuwe lesvoertuigen die voldoen aan de geactualiseerde technische specificaties
Documentatie: Alle leermaterialen en handleidingen moeten worden aangepast aan de nieuwe regelgeving
CBR-registratie: Voertuigen moeten opnieuw worden geregistreerd volgens de nieuwe criteria van het CBR

Instructeursopleiding

Instructeurs moeten op de hoogte zijn van:

De technische details van de nieuwe regelgeving
Hoe ze leerlingen correct moeten adviseren over de keuze tussen handgeschakeld en automatisch
De procedures voor het afnemen van aanvullende examens voor het verwijderen van code 78

Impact op Leerlingen

Keuzemogelijkheden

Aankomende motorrijders hebben nu:

Meer duidelijkheid: Betere informatie over de beperkingen van code 78 voordat ze beginnen met de opleiding
Flexibele trajecten: Mogelijkheid om later over te stappen zonder volledig opnieuw te beginnen
Moderne technologie: Erkenning van nieuwe transmissietechnologieën in de regelgeving

Financiële Overwegingen

Leskosten: Mogelijk prijsverschillen tussen automatische en handgeschakelde lessen
Aanvullend examen: Kosten voor het later verwijderen van code 78 van het rijbewijs
Verzekering: Mogelijke verschillen in verzekeringspremies tussen automatische en handgeschakelde motoren

Praktische Stappen voor Rijscholen

Om goed voorbereid te zijn op de wijzigingen per 1 januari 2026, adviseren we rijscholen:

Vroegtijdige voorbereiding: Begin nu al met het bestuderen van de nieuwe regelgeving op Rijksoverheid.nl
Voertuiginventarisatie: Controleer of uw huidige lesvoertuigen voldoen aan de nieuwe eisen
Communicatie: Informeer bestaande en nieuwe leerlingen over de wijzigingen
Bijscholing: Plan instructeurstrainingen om iedereen op dezelfde lijn te krijgen
Administratie: Update uw systemen en documentatie volgens de nieuwe regelgeving

Europese Context

Deze wijzigingen maken deel uit van een bredere Europese harmonisatie van rijbewijsregelgeving. Nederland loopt hiermee in lijn met ontwikkelingen in andere EU-lidstaten, waar de balans tussen verkeersveiligheid en toegankelijkheid van motorrijden centraal staat. Deze periode van verandering gaat overigens verder dan alleen de transmissieregelgeving; het Nederlandse rijonderwijs ondergaat in 2025 en 2026 ingrijpende veranderingen op meerdere vlakken, van vernieuwde theorie-examens tot nieuwe instructeursrichtlijnen.

Veelgestelde Vragen

Wat gebeurt er met bestaande rijbewijzen met code 78? Bestaande rijbewijzen blijven geldig. De wijzigingen gelden vooral voor nieuwe aanvragen en examens vanaf 1 januari 2026.

Kunnen leerlingen makkelijker overstappen van automatisch naar handgeschakeld? Ja, de procedures worden verduidelijkt en in sommige gevallen vereenvoudigd, maar een aanvullend examen blijft noodzakelijk.

Moeten rijscholen nieuwe voertuigen aanschaffen? Niet per se. Bestaande voertuigen kunnen vaak nog steeds worden gebruikt, maar controleer de specifieke technische eisen bij het CBR. Rijscholen die overwegen hun wagenpark te vernieuwen, doen er ook goed aan rekening te houden met de financiële gevolgen van de MRB-verhoging voor elektrische lesvoertuigen in 2026.

Bronnen en Meer Informatie

Voor de volledige details van de wijzigingen in het Reglement rijbewijzen en officiële documentatie, raadpleeg:

CBR - Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen
Rijksoverheid - Rijbewijs en verkeersregels
Uw brancheorganisatie voor aanvullende richtlijnen en praktische implementatie

Conclusie

De update van de automatische transmissie beperkingen per 1 januari 2026 markeert een belangrijke modernisering van de Nederlandse rijbewijsregelgeving voor motorrijders. Voor rijscholen betekent dit een periode van aanpassing en bijscholing, maar uiteindelijk biedt het meer duidelijkheid en flexibiliteit voor zowel instructeurs als leerlingen.

Door vroegtijdig te starten met de voorbereidingen en nauw contact te onderhouden met het CBR en relevante overheidsinstanties, kunnen rijscholen deze transitie soepel doorlopen en hun leerlingen optimaal begeleiden naar hun motorrijbewijs.

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen via slaagpuls.nl en raadpleeg regelmatig de officiële kanalen van het CBR en de Rijksoverheid voor updates.